//حج؛ محور وحدت اسلامی//(6)
ضرورت رفع موانع برای بهره مندی از دو وجه سیاسی و معنوی حج
به قلم: حسن هانی زاده؛ کارشناس مسائل منطقه
مراسم با شکوه حج، بزرگترین تجمع امت اسلامی در جهان به شمار می رود.
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۴۹
کد مطلب: 279357
 
این رویداد به عنوان یک فریضه دینی و کنگره تعلیم اسلامی از دو جنبه حائز اهمیت است؛ وجه نخست آن، جنبه معنوی است که در وحدت افرینی و همدلی ملت مسلمان حول یک قبله واحد متجلی می شود. ذیل این همگرایی است که مردم مسلمان جهان از هر طیف و ملیتی با یک هدف مشترک از اقصی نقاط مختلف جهان  در کنار کعبه به عنوان خانه خدا جمع می شوند و در این تجمع خودخواسته و با شکوه با یکدیگر آشنا شده و در نتیجه این آشنایی زمینه را مهیای تبادل افکار و عقاید می کنند و به این ترتیب با قرار گرفتن در یک صف واحد در کنار یکدیگر، اتحاد و همکاری و همگرایی مسلمانان جهان را به منصه ظهور می رسانند.
 
وحدتی که در در گام نخست و در پرتو آیین توحیدی اسلام به رشد فکری و روحی هر فرد منتهی شده و در نهایت به شکل پرهیز فرد مسلمان حاضر در حج از نفاق و جدایی و انگیزه های تفرقه افکنانه و اقبال به مشارکت و همدلی با سایر مسلمانان بروز می یابد. در امتداد این مسیر است که حضور جمعی در نشست ها و جلسات مذهبی و تبلیغ و نشر معارف دینی به تقویت دوستی و برادری و مجالست و تبادل افکار و اطلاعات مؤثر می انجامد.
 
وجه دیگر آیین حج؛ مساله سیاسی است. در شرایطی که نگاه سیاسی برخی از کشورهای مهم منطقه من جمله عربستان سعودی به بروز تشتت میان کشورها انجامیده و منجر به واگرایی کشورهای مسلمان شده است، اجرای موثر آیین حج می تواند با توجه به منافع امت اسلامی زمینه ساز وحدت و همگرایی  میان مسلمانان شود و سازوکاری را برای برون رفت از بحران های فعلی منطقه فراهم کند. از آنجایی که بیشتر مشکلات جهان اسلام ناشی از وجود برخی از نظام های ضعیف عربی است که مانع از این می شوند کشورهای اسلامی در کنگره حج مشکلات خود را مطرح کنند و راهی برای برون رفت از این بحران ها بیابند لذا علاوه بر بعد دینی بعد سیاسی هم باید تقویت شود.
 
متاسفانه عربستان با توجه به اینکه خود درکانون طراحی بازی های سیاسی منطقه ای قرار گرفته است، تنها به بعد دینی حج توجه دارد واجازه تبادل افکار میان امت های اسلامی را نمی دهد.
 
از این منظر، شاید بروز همان اختلافات سیاسی هم مانعی جدی بر سر راه تحقق اهداف معنوی حج به وجود آورد. لذا این ضرورت احساس می شود در شرایطی که اختلاف و تفرقه میان کشورهای مسلمان زمینه ساز ایجاد ناامنی و بحران افراط گرایی در برخی از کشورهای منطقه شده است، از فرصت برگزاری مراسم حج که یک هویت کاملا اسلامی و در عین حال سیاسی دارد، برای تقویت ابعاد سیاسی آن استفاده شود.
 
این امر هم میسر نخواهد شد مگر آنکه عربستان به عنوان میزبان این رویداد مهم جهان اسلام، با تعدیل مواضع سیاسی خود، شرایط برگزاری موثر حج را از طریق ایجاد فضای همگرائی برای تبادل افکار و ارتباط گیری اقوام مختلف مسلمان حاضر در حج فارغ از رویکردهای سیاسی کشورهای متبوع خود  فراهم کند.  در این راستا هم عربستان و هم ایران به عنوان دو کشور اسلامی باید در گام نخست از گسترش اختلافات که به عمیق تر شدن شکاف در روابط دوجانبه می شود، پرهیز کرده و در گام بعدی با به جریان انداختن مذاکرات سیاسی موثر، راه را برای نزدیک تر کردن دیدگاههای خود باز کنند. این امر امکان پذیر نخواهد بود مگر آنکه عربستان از بازی در زمین کشورهای خارج از منطقه همچون آمریکا و رژیم صهیونیستی دست بکشد. این در حالی است که حضور این کشور در جناح صهیونیستی و آمریکایی منجر به مسموم شدن فضای ارتباطی میان آن با کشورهای مسلمان منطقه شده و نتیجه آن در پیگیری راه متفاوت عربستان با مسیر وحدت و همگرایی با سایر کشورهای منطقه و بروز شکاف های جدی میان ایران و عربستان دیده می شود. 
 
اگر ریاض تصمیم بگیرد تا سیاستهای منطقه ای خود را تعدیل کند و به سمت ایران و سایر کشورهایی که در محور مقاومت قرار می گیرند، دست دوستی  دراز کند، بسیاری از بحرانهای منطقه با همکاری و مشارکت این دو کشور مهم و تاثیر گذار منطقه حل و فصل می شود و ضمن انزوای اسرائیل، رویدادهایی چون آیین معنوی و سیاسی حج به مهملی برای وحدت آفرینی بیشتر در جهان اسلام تبدیل خواهد شد.
 
 
Share/Save/Bookmark